Vì sao nhà chung cư không nấu vẫn có mùi?

Không ít cư dân chung cư từng gặp tình trạng căn hộ bỗng xuất hiện mùi chiên xào, nướng hoặc mùi nước mắm dù gia đình không hề nấu ăn. Đáng chú ý, trong một số trường hợp, mùi còn đi kèm khói và xuất hiện trực tiếp tại khu vực bếp.

Đây không đơn thuần là vấn đề vệ sinh hay cách sử dụng máy hút mùi. Hệ thống thông gió, đường ống kỹ thuật và sự chênh lệch áp suất giữa các căn hộ cũng có thể là nguyên nhân khiến mùi thức ăn lan từ căn hộ này sang căn hộ khác.

Vì sao căn hộ không nấu ăn vẫn có mùi?

Một đặc điểm phổ biến tại nhiều chung cư là hệ thống hút khói của các căn hộ được kết nối vào một trục kỹ thuật chung. Khi một gia đình nấu ăn và bật máy hút mùi, luồng khí chứa hơi dầu, mùi thức ăn và khói sẽ được đẩy vào đường ống này.

Nếu hệ thống được thiết kế hoặc vận hành không phù hợp, áp suất trong đường ống có thể thay đổi. Khi đó, thay vì di chuyển theo hướng thoát ra ngoài, một phần luồng khí có thể bị đẩy ngược vào các nhánh kết nối với những căn hộ khác.

KTS Nguyễn Hữu Định cho rằng chênh lệch áp suất trong trục hút chung, kết hợp với tình trạng van một chiều bị hở hoặc hoạt động không hiệu quả, có thể khiến mùi và khói quay ngược vào căn hộ.

Đây cũng là lý do một số gia đình dù đã thay máy hút mùi mới nhưng tình trạng vẫn không được cải thiện đáng kể.

Không chỉ mùi thức ăn, khói cũng có thể đi ngược

Mức độ ảnh hưởng không giống nhau ở từng căn hộ. Có trường hợp cư dân chỉ cảm nhận mùi thức ăn trong một khoảng thời gian nhất định, nhưng cũng có căn hộ xuất hiện cả khói từ đường ống hút mùi.

Theo phản ánh được ghi nhận trong bài viết gốc, có gia đình phải bật máy hút mùi trong thời gian dài mỗi khi phát hiện mùi từ bên ngoài đi vào. Cách này chỉ giúp giảm bớt cảm giác khó chịu chứ không giải quyết được nguyên nhân của hiện tượng.

Nếu tình trạng xảy ra thường xuyên, cư dân nên xác định nguồn phát sinh trước khi đầu tư thêm thiết bị khử mùi hoặc thay máy hút mùi.

Những nguyên nhân thường gặp trong hệ thống kỹ thuật

Có nhiều yếu tố khiến mùi thức ăn dễ dàng lan giữa các căn hộ.

1. Dùng chung trục hút mùi

Khi nhiều căn hộ cùng kết nối vào một đường ống đứng, việc kiểm soát hướng di chuyển của luồng khí trở nên phức tạp hơn. Đặc biệt vào thời điểm nhiều gia đình cùng nấu ăn, lượng khí thải đưa vào hệ thống tăng cao.

2. Van một chiều hoạt động không hiệu quả

Van một chiều có nhiệm vụ hạn chế không khí di chuyển ngược vào căn hộ. Tuy nhiên, thiết bị có thể bị hỏng, lắp đặt sai hoặc không đủ khả năng ngăn dòng khí khi áp suất trong hệ thống tăng mạnh.

3. Hộp kỹ thuật có khe hở

Trong quá trình thi công, nếu khu vực hộp kỹ thuật, vị trí xuyên ống hoặc các điểm tiếp giáp không được bịt kín, mùi có thể theo những khoảng hở này lan sang không gian khác.

Một số trường hợp mùi không chỉ xuất hiện tại bếp mà còn có thể lan sang khu vệ sinh hoặc những khu vực khác trong nhà nếu chúng có liên quan đến hệ thống thông gió.

4. Hệ thống thông gió của tòa nhà chưa tối ưu

Khí thải bếp tại nhiều công trình được dẫn theo trục đứng lên khu vực mái thay vì xả trực tiếp ra bên ngoài tại từng căn hộ. Khi lượng khí lưu thông không tốt, mùi có thể tồn tại trong đường ống và ảnh hưởng đến các căn hộ khác.

Làm gì để hạn chế mùi thức ăn trong căn hộ?

Trước khi thay toàn bộ thiết bị bếp, gia chủ nên kiểm tra nguyên nhân từ hệ thống hút mùi.

Kiểm tra van chống trào ngược

Một chiếc van một chiều phù hợp và được lắp đúng kỹ thuật có thể giúp hạn chế không khí từ đường ống chung quay ngược vào căn hộ.

Tuy nhiên, đây không phải giải pháp tuyệt đối. Nếu nguyên nhân nằm ở thiết kế hoặc áp suất của cả hệ thống, chỉ thay van có thể không giải quyết được tình trạng mùi hoàn toàn.

Kiểm tra và bịt kín hộp kỹ thuật

Gia chủ có thể nhờ đơn vị kỹ thuật kiểm tra khu vực xung quanh đường ống, trần giả và hộp kỹ thuật. Những khe hở bất thường cần được xử lý phù hợp để hạn chế mùi xâm nhập.

Với các căn hộ đang trong quá trình cải tạo, đây cũng là thời điểm thích hợp để kiểm tra lại toàn bộ hệ thống hút mùi trước khi hoàn thiện nội thất.

Sử dụng máy hút mùi đúng cách

Máy hút mùi nên được bật ngay từ đầu quá trình nấu thay vì chỉ sử dụng khi mùi đã lan rộng. Sau khi hoàn tất, có thể tiếp tục vận hành thêm một khoảng thời gian để loại bỏ lượng hơi và mùi còn lại.

Đồng thời, bộ lọc và các bộ phận tiếp xúc với dầu mỡ cần được vệ sinh định kỳ. Thiết bị bám nhiều dầu mỡ không chỉ giảm hiệu quả hút mà còn có thể khiến mùi tồn tại lâu hơn trong khu vực bếp.

Mẹo giảm mùi cho căn hộ có diện tích nhỏ

Với những căn hộ có thiết kế bếp mở, mùi thức ăn thường lan nhanh sang phòng khách và khu vực sinh hoạt chung.

Một số biện pháp đơn giản có thể hỗ trợ kiểm soát mùi như mở cửa sổ hoặc ban công khi điều kiện cho phép, vệ sinh bề mặt bếp ngay sau khi nấu và sử dụng các vật liệu hoặc sản phẩm hấp thụ mùi.

Giấm, baking soda hoặc bã cà phê thường được sử dụng như những giải pháp hỗ trợ khử mùi trong gia đình. Tuy nhiên, các phương pháp này chỉ nên xem là biện pháp bổ trợ, không thể thay thế việc xử lý nguyên nhân từ hệ thống thông gió.

Với căn hộ có phòng khách liên thông với bếp, một vách ngăn nhẹ hoặc cửa ngăn linh hoạt cũng có thể giúp hạn chế mùi lan rộng trong quá trình nấu ăn.

Khi nào nên báo ban quản lý chung cư?

Nếu mùi xuất hiện thường xuyên dù gia đình không nấu ăn, đặc biệt khi phát hiện khói hoặc luồng khí đi ngược qua đường ống hút mùi, cư dân không nên tự ý thay đổi kết cấu hệ thống kỹ thuật của tòa nhà.

Hệ thống hút mùi và thông gió có thể liên quan đến thiết kế chung của công trình. Việc tự ý đấu nối, đục phá hoặc đưa đường ống ra ngoài có thể ảnh hưởng đến các căn hộ khác và những yêu cầu kỹ thuật của tòa nhà.

Thay vào đó, cư dân nên ghi nhận thời điểm mùi xuất hiện, vị trí phát sinh và mức độ ảnh hưởng, sau đó phản ánh với ban quản lý để kiểm tra hệ thống chung.

Giải quyết từ thiết kế thay vì chỉ xử lý phần ngọn

Tình trạng "nhà này nấu, nhà khác ngửi" cho thấy chất lượng không khí trong căn hộ không chỉ phụ thuộc vào thiết bị của từng gia đình. Cách thiết kế trục thông gió, chất lượng thi công, khả năng kiểm soát áp suất và việc bảo trì hệ thống chung đều có vai trò quan trọng.

Về lâu dài, việc tổ chức hệ thống hút mùi hợp lý, kiểm soát dòng khí và hạn chế hiện tượng hồi lưu sẽ hiệu quả hơn so với việc liên tục sử dụng máy khử mùi hoặc các sản phẩm tạo hương.

Đối với cư dân đang mua hoặc nhận bàn giao căn hộ mới, khả năng thông gió và xử lý mùi cũng nên được xem xét như một tiêu chí về chất lượng không gian sống, bên cạnh diện tích, ánh sáng và tiện ích của dự án.

Một căn hộ đẹp không chỉ nằm ở nội thất hay cách bài trí. Không khí sạch, thông thoáng và không bị ảnh hưởng bởi mùi từ các căn hộ khác cũng là một phần quan trọng của chất lượng sống tại chung cư.