Sự phát triển mạnh mẽ của xe điện đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với hạ tầng đô thị. Tại các khu căn hộ và nhà chung cư, nhu cầu lắp đặt trạm sạc ngày càng tăng khi số lượng cư dân sử dụng xe điện không ngừng mở rộng.

Để đáp ứng xu hướng này, Bộ Xây dựng đang triển khai sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư, trong đó dự kiến bổ sung các quy định liên quan đến khu vực sạc xe điện, khu vực đỗ xe điện và khu vực đổi pin. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tạo hành lang kỹ thuật cho việc phát triển hạ tầng xe điện trong các công trình nhà ở.

Hạ tầng xe điện đang trở thành nhu cầu thực tế tại chung cư

Nếu trước đây các bãi xe chung cư chủ yếu phục vụ xe sử dụng nhiên liệu truyền thống, thì hiện nay nhiều cư dân đã chuyển sang xe máy điện và ô tô điện.

Sự thay đổi này kéo theo nhu cầu được sạc phương tiện ngay tại nơi ở thay vì phải phụ thuộc hoàn toàn vào các trạm sạc công cộng.

Đối với cư dân, việc có điểm sạc ngay trong khuôn viên chung cư mang lại nhiều tiện ích:

• Chủ động thời gian sử dụng phương tiện.

• Tiết kiệm chi phí và thời gian di chuyển.

• Nâng cao trải nghiệm sinh hoạt hàng ngày.

• Gia tăng tính tiện nghi cho dự án.

Tuy nhiên, cùng với sự thuận tiện là những yêu cầu cao hơn về hạ tầng kỹ thuật và công tác vận hành.

Ba nhóm quy chuẩn mới được đề xuất

Theo dự thảo sửa đổi, quy chuẩn nhà chung cư dự kiến sẽ bổ sung ba nhóm nội dung chính liên quan đến xe điện gồm:

Khu vực sạc xe điện

Đây là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhất từ các chủ đầu tư và đơn vị quản lý vận hành.

Các quy định mới sẽ hướng tới việc xác định yêu cầu kỹ thuật đối với vị trí lắp đặt, cấp điện, an toàn điện và các giải pháp phòng cháy chữa cháy cho khu vực sạc xe điện trong nhà chung cư.

Khu vực đỗ xe điện

Ngoài hoạt động sạc, khu vực bố trí xe điện cũng cần có những tiêu chuẩn riêng nhằm đảm bảo an toàn khai thác và khả năng vận hành lâu dài.

Việc phân khu, tổ chức giao thông nội bộ và kiểm soát mật độ phương tiện điện được xem là những nội dung quan trọng trong quá trình xây dựng quy chuẩn mới.

Khu vực đổi pin

Bên cạnh hình thức sạc trực tiếp, mô hình đổi pin đang được nhiều doanh nghiệp nghiên cứu và triển khai.

Do đó, dự thảo cũng bổ sung các yêu cầu đối với khu vực đổi pin nhằm đảm bảo đồng bộ với xu hướng phát triển của thị trường xe điện trong tương lai.

An toàn phòng cháy chữa cháy tiếp tục là ưu tiên hàng đầu

Một trong những lý do quan trọng thúc đẩy việc bổ sung quy chuẩn là yêu cầu đảm bảo an toàn cho cư dân.

Pin lithium trên xe điện có đặc điểm kỹ thuật khác với các phương tiện truyền thống. Khi xảy ra sự cố, công tác xử lý cháy nổ có thể phức tạp hơn và đòi hỏi quy trình chuyên biệt.

Do đó, các quy định mới được kỳ vọng sẽ làm rõ hơn các yêu cầu về:

• Hệ thống phát hiện sự cố.

• Hệ thống chữa cháy.

• Giải pháp cách ly khu vực sạc.

• Kiểm soát nguồn điện.

• Quy trình ứng phó khẩn cấp.

Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng đối với các tầng hầm có mật độ phương tiện lớn.

Tác động đến công tác quản lý vận hành chung cư

Từ góc độ quản lý vận hành, việc xuất hiện các quy chuẩn mới sẽ tạo ra cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho quá trình triển khai hạ tầng sạc xe điện.

Thay vì xử lý theo từng trường hợp riêng lẻ, ban quản lý và chủ đầu tư sẽ có căn cứ để:

• Xây dựng phương án đầu tư hạ tầng.

• Lập kế hoạch nâng cấp hệ thống điện.

• Tổ chức khu vực đỗ xe phù hợp.

• Ban hành quy trình vận hành thống nhất.

• Kiểm soát rủi ro an toàn.

Điều này giúp giảm bớt những tranh luận hoặc lo ngại phát sinh trong cộng đồng cư dân khi triển khai trạm sạc tại các dự án hiện hữu.

Chung cư mới sẽ có lợi thế thích ứng tốt hơn

Đối với các dự án đang trong giai đoạn thiết kế hoặc chuẩn bị xây dựng, việc có quy chuẩn cụ thể sẽ giúp chủ đầu tư chủ động bố trí hạ tầng ngay từ đầu.

Hệ thống điện, khu vực đỗ xe và không gian kỹ thuật có thể được tính toán phù hợp với nhu cầu sử dụng xe điện trong nhiều năm tới.

Điều này không chỉ giúp tối ưu chi phí đầu tư mà còn hạn chế việc cải tạo lớn sau khi công trình đi vào hoạt động.

Xe điện đang thay đổi cách vận hành tòa nhà

Sự xuất hiện của xe điện cho thấy hoạt động quản lý vận hành ngày nay không còn giới hạn ở các nhiệm vụ truyền thống như an ninh, vệ sinh hay bảo trì kỹ thuật.

Các đơn vị vận hành hiện phải chuẩn bị thêm năng lực về:

• Quản lý năng lượng.

• Chuyển đổi số.

• Hệ thống sạc thông minh.

• An toàn điện.

• Phòng cháy chữa cháy chuyên biệt.

Đây là xu hướng tất yếu khi các tòa nhà ngày càng trở thành một phần của hệ sinh thái đô thị thông minh.

Chuẩn bị cho tương lai của đô thị xanh

Việc bổ sung các quy chuẩn liên quan đến sạc, đỗ và đổi pin xe điện cho thấy cơ quan quản lý đang từng bước hoàn thiện khung kỹ thuật để đáp ứng xu hướng giao thông xanh.

Đối với các chủ đầu tư, ban quản trị và đơn vị quản lý vận hành, đây là thời điểm phù hợp để đánh giá lại hiện trạng hạ tầng, chuẩn bị kế hoạch nâng cấp và xây dựng các quy trình vận hành phù hợp với sự phát triển của xe điện.

Trong tương lai không xa, hạ tầng sạc xe điện sẽ trở thành một phần quen thuộc của các khu chung cư hiện đại, tương tự như hệ thống thang máy, camera an ninh hay các tiện ích thiết yếu khác. Khi đó, khả năng thích ứng với những thay đổi mới sẽ là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng vận hành và giá trị lâu dài của dự án.