CẨM NANG PCCC CHUNG CƯ: 14 QUY TẮC SỐNG CÒN CƯ DÂN CẦN BIẾT

Nhiều người chọn chung cư làm nơi an cư vì sự tiện nghi và không gian sống văn minh. Tuy nhiên, mật độ cư dân càng cao, nguy cơ cháy nổ tiềm ẩn càng lớn nếu thiếu đi những kỹ năng phòng ngừa cần thiết. Đặc biệt, dưới tác động của những đợt nắng nóng cực điểm, hệ thống điện luôn trong tình trạng "gồng mình" quá tải, khiến hiểm họa hỏa hoạn tại các căn hộ trở nên khó lường hơn bao giờ hết.

Tại các tòa nhà cao tầng, an toàn không chỉ nằm ở hệ thống kỹ thuật của Ban quản lý mà còn bắt đầu từ chính thói quen sinh hoạt của mỗi gia đình. Hãy cùng "bỏ túi" 14 bí kíp vàng dưới đây để giữ cho không gian sống luôn là nơi an toàn và yên bình nhất.

1. Kiểm soát thiết bị điện trong căn hộ

• Kiểm tra định kỳ hệ thống điện: Thường xuyên rà soát tình trạng hoạt động của các thiết bị điện để kịp thời phát hiện hư hỏng, xuống cấp do tuổi thọ cao, nhằm ngăn ngừa nguy cơ chập cháy.
• Lắp đặt thiết bị bảo vệ tiêu chuẩn: Trang bị đầy đủ các thiết bị an toàn như cầu chì, công tắc, cầu dao và đặc biệt là Aptomat (CB), rơle tự động ngắt để bảo vệ đường dây khi xảy ra sự cố quá tải hoặc chập mạch.
• Chống quá nhiệt cho thiết bị công suất lớn: Sử dụng các thiết bị bảo vệ chuyên dụng để ngăn ngừa tình trạng quá nhiệt cho từng đồ dùng điện, đặc biệt lưu ý các thiết bị có tiêu thụ điện năng cao.
• Phân vùng bảo vệ thông minh: Sử dụng Aptomat riêng biệt với thông số kỹ thuật phù hợp cho từng khu vực (phòng ngủ, phòng khách) và cho từng thiết bị công suất lớn (như bình nóng lạnh, điều hòa, lò nướng...) để đảm bảo an toàn tối đa.

2. Quản lý tải điện và ổ cắm

• Kiểm soát công suất tiêu thụ: Tuyệt đối không sử dụng cùng lúc quá nhiều thiết bị điện vượt quá khả năng chịu tải của hệ thống dây dẫn trong căn hộ.
• Phân bổ tải trọng hợp lý: Sắp xếp và sử dụng các thiết bị điện trên các đường dây dẫn khác nhau để đảm bảo công suất truyền tải ổn định, tránh tình trạng tập trung quá mức gây nóng dây và hỏa hoạn.
• Nâng cấp dây dẫn khi cần thiết: Khi lắp đặt thêm các thiết bị có công suất lớn (như bếp điện, máy sấy, lò vi sóng), cần chủ động lựa chọn và thay thế dây dẫn có tiết diện phù hợp để đảm bảo an toàn.
• Hạn chế sử dụng ổ cắm đa năng: Không cắm đồng thời nhiều thiết bị có công suất cao vào cùng một ổ cắm hoặc ổ cắm nối dài để tránh hiện tượng quá tải cục bộ và phát sinh tia lửa điện.

3. Thận trọng khi cải tạo nội thất

• Tuân thủ kỹ thuật đấu nối: Tuyệt đối không tự ý câu móc, đấu nối dây điện tùy tiện; mọi thay đổi về hệ thống điện cần được thực hiện bởi người có chuyên môn để đảm bảo an toàn kỹ thuật.
• Lắp đặt dây dẫn an toàn: Tránh đi dây điện xuyên qua hoặc tiếp xúc trực tiếp với các vật liệu dễ cháy như mái lá, tấm lót sàn, vách nhựa hoặc tường gỗ để ngăn ngừa rủi ro bắt lửa khi có sự cố.
• Đi dây trong ống bảo ôn: Khuyến khích sử dụng ống luồn dây điện chuyên dụng để bảo vệ dây dẫn khỏi các tác động vật lý và cách ly nguồn nhiệt với môi trường xung quanh.
• Giám sát chặt chẽ thiết bị sinh nhiệt: Phải luôn có người trông coi khi sử dụng các thiết bị có tính tỏa nhiệt cao như bàn là, bếp điện, bếp từ; đảm bảo đã ngắt nguồn điện hoàn toàn sau khi sử dụng xong.

4. Cấm tuyệt đối dự trữ vật liệu dễ cháy

• Tuân thủ quy định cấm tích trữ: Tuyệt đối không dự trữ xăng, dầu, cồn, bình gas dự phòng hoặc các chất lỏng dễ cháy trong căn hộ và kho chứa đồ. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng nội quy tòa nhà và quy định về an toàn PCCC cao tầng.
• Quản lý vật liệu dễ cháy nổ: Trong trường hợp cần sử dụng các dung môi tẩy rửa hoặc dung dịch có chứa chất dễ cháy cho mục đích sinh hoạt. Chỉ nên lưu trữ với số lượng tối thiểu và bảo quản tại khu vực biệt lập, thoáng mát, tránh xa nguồn nhiệt và tầm tay trẻ em.

5. An toàn xe điện tại hầm gửi xe

• Sử dụng khu vực sạc đúng quy định: Chỉ thực hiện sạc pin xe điện tại các vị trí được Ban quản lý lắp đặt hệ thống trạm sạc chuyên dụng; tuyệt đối không tự ý kéo dây sạc từ các ổ cắm kỹ thuật hoặc ổ cắm không dành cho việc sạc xe.
• Giám sát thời gian sạc: Hạn chế việc sạc xe qua đêm hoặc sạc trong thời gian quá dài mà không có người giám sát. Nên rút sạc ngay khi pin đầy để tránh tình trạng quá nhiệt gây cháy nổ pin (vốn rất khó dập tắt bằng nước thông thường).
• Kiểm tra tình trạng phương tiện: Thường xuyên bảo trì hệ thống điện, pin và sạc của xe. Không sạc các phương tiện có dấu hiệu hư hỏng, va đập mạnh ở phần pin hoặc sau khi xe vừa di chuyển ngoài trời mưa ngập nước.

6. Hạn chế vật liệu trang trí bắt lửa

• Ưu tiên vật liệu chống cháy: Khi thiết kế và thi công nội thất căn hộ, nên ưu tiên sử dụng các vật liệu có đặc tính chống cháy hoặc khó bắt lửa như: thạch cao chống cháy, kính cường lực, gạch men, hoặc gỗ đã qua xử lý chống cháy.
• Hạn chế vật liệu dễ bắt lửa: Giảm thiểu tối đa việc sử dụng các vật liệu như mút xốp, tấm nhựa ốp tường giá rẻ, giấy dán tường diện tích lớn hoặc các loại rèm vải dễ bắt cháy tại các khu vực gần nguồn điện, nguồn nhiệt.
• Cảnh giác với khói độc: Tránh sử dụng các loại vật liệu nhựa tổng hợp kém chất lượng làm vách ngăn hoặc trần trang trí, vì khi xảy ra hỏa hoạn, các vật liệu này thường sinh ra khói đen dày đặc và khí cực độc, gây ngạt và ngất xỉu chỉ trong thời gian ngắn.

7. Thờ cúng và hóa vàng đúng nơi quy định

• Lựa chọn vị trí và vật liệu an toàn: Bố trí nơi thờ cúng tại khu vực thông thoáng; tường và trần phía trên bàn thờ nên được ốp tấm tản khói hoặc vật liệu không cháy (như kính, đá, kim loại) để ngăn nhiệt độ cao tác động trực tiếp vào kết cấu nhà.
• Sắp xếp vật phẩm thờ cúng khoa học: Đèn, bát hương và nến phải được đặt cố định trên các bề mặt không cháy, giữ khoảng cách an toàn tuyệt đối với các vật dụng dễ bắt lửa như rèm cửa, đồ trang trí bằng giấy/nhựa.
• Tối giản hóa đồ lễ: Hạn chế tối đa việc tích trữ vàng mã, hương, nến trên bàn thờ; chỉ nên thắp hương, nến khi có người lớn ở nhà giám sát và tắt ngay trước khi đi ngủ hoặc ra khỏi nhà.
• Hóa vàng đúng nơi quy định: Tuyệt đối không đốt vàng mã tại ban công, hành lang hay trong căn hộ. Chỉ thực hiện hóa vàng tại khu vực lò đốt chung của tòa nhà dưới sự kiểm soát và có biện pháp che chắn, tránh để tàn lửa cuốn theo gió gây cháy lan.

8. Nguyên tắc sử dụng bếp an toàn

• An toàn tuyệt đối với bếp Gas: Lắp đặt thiết bị cảnh báo rò rỉ gas (Gas Detector) và có biện pháp bảo vệ ống dẫn (bọc lưới inox) để tránh sự cố do côn trùng, chuột cắn. Xây dựng thói quen khóa van bình gas hoặc van gas trung tâm ngay sau khi nấu nướng xong.
• Ưu tiên chuyển đổi sang bếp từ/bếp điện: Để tối ưu hóa an toàn cho không gian kín của chung cư, cư dân nên ưu tiên sử dụng bếp từ hoặc bếp điện hồng ngoại nhằm loại bỏ hoàn toàn rủi ro rò rỉ khí đốt và giảm thiểu bức xạ nhiệt.
• Giám sát chặt chẽ quá trình nấu nướng: Tuyệt đối không rời khỏi khu vực bếp khi đang đun nấu. Các sự cố cháy do "quên" (nồi bị cạn nước, dầu mỡ bắt lửa) là nguyên nhân hàng đầu kích hoạt hệ thống báo cháy của tòa nhà.
• Vệ sinh thiết bị định kỳ: Thường xuyên lau chùi sạch sẽ dầu mỡ bám trên bề mặt bếp, máy hút mùi và tường bếp. Dầu mỡ tích tụ lâu ngày là vật liệu dẫn cháy cực kỳ nguy hiểm khi gặp nhiệt độ cao.

9. Kiểm tra an toàn trước khi ngủ

• Rà soát thiết bị điện và nguồn nhiệt: Tắt và rút phích cắm các thiết bị điện không cần thiết (như quạt, tivi, ấm siêu tốc). Đảm bảo các thiết bị sinh nhiệt như bàn là hay bếp điện đã nguội hoàn toàn.
• Kiểm tra an toàn khu vực bếp: Xác nhận bếp nấu đã được tắt hẳn và khóa van gas (nếu dùng gas). Đảm bảo không có khăn lau, bao bì nhựa hoặc vật liệu dễ cháy đặt gần bề mặt bếp.
• Kiểm soát khu vực ban công: nếu nhà có người hút thuốc, cần kiểm tra tàn thuốc tắt hẳn chưa. Thu dọn quần áo phơi gần cục nóng máy lạnh để tránh nguy cơ cháy do chập điện cục nóng.

10. Tuyệt đối không bịt kín ban công

• Duy trì lối thoát nạn thứ hai thông thoáng: Tuyệt đối không bịt kín ban công bằng các hệ thống khung sắt, "chuồng cọp" kiên cố. Đây là vị trí chiến lược để lực lượng PCCC tiếp cận cứu hộ và là nơi cư dân tạm lánh để hít thở không khí sạch khi căn hộ bị nhiễm khói.
• Lựa chọn lưới an toàn thông minh: Nếu gia đình có trẻ nhỏ cần lắp lưới bảo vệ, hãy ưu tiên sử dụng loại lưới cáp lõi inox có bọc nhựa. Loại lưới này vẫn đảm bảo an toàn nhưng có thể dễ dàng cắt đứt bằng kìm cộng lực trong tình huống cần thoát hiểm khẩn cấp.
• Trang bị sẵn dụng cụ thoát nạn: Nên bố trí một chiếc kìm cộng lực hoặc búa thoát hiểm gần khu vực ban công. Ngoài ra, tùy theo tầng cao, cư dân có thể trang bị thêm bộ dây thoát hiểm hạ chậm tự động để chủ động tự cứu mình khi lối cửa chính bị lửa cô lập.

11. Hỗ trợ nhóm đối tượng yếu thế

• Giáo dục kỹ năng sinh tồn: Thường xuyên hướng dẫn trẻ nhỏ cách nhận biết chuông báo cháy, cách bò sát mặt đất để tránh khói và cách bấm nút báo cháy khẩn cấp ở hành lang tòa nhà.
• Tăng khả năng tiếp cận nhanh chóng: Tuyệt đối không khóa cửa phòng của người già, trẻ nhỏ hoặc người khuyết tật. Trong tình huống hỏa hoạn, việc tìm kiếm chìa khóa có thể làm mất đi "thời gian vàng" để cứu hộ.
• Đăng ký hỗ trợ với Ban quản lý (BQL): Cư dân nên chủ động thông báo cho BQL hoặc Đội PCCC cơ sở nếu trong căn hộ có người gặp khó khăn về vận động. Việc này giúp lực lượng cứu hộ ưu tiên tiếp cận và hỗ trợ kịp thời khi có sự cố xảy ra tại tầng đó.

12. Giữ hành lang và lối thoát hiểm thông thoáng

• Tuyệt đối không chiếm dụng không gian chung: Hành lang, cầu thang bộ và lối thoát hiểm phải luôn trong tình trạng trống trải. Tuyệt đối không để giày dép, kệ tủ, xe đạp, túi rác hoặc các vật dụng cá nhân tại những khu vực này.
• Loại bỏ "vật cản chết người": Trong tình huống hỏa hoạn, khói dày đặc sẽ làm mất tầm nhìn. Những vật dụng để ngoài hành lang sẽ trở thành chướng ngại vật khiến mọi người dễ vấp ngã, gây hoảng loạn và tắc nghẽn dòng người thoát hiểm.

13. Hiểu rõ hệ thống PCCC của tòa nhà

Có một điểm quan trọng mà cư dân cần nắm vững khi sinh sống tại tòa nhà, chung cư liên quan đến PCCC đó là:

• Vị trí họng nước, bình chữa cháy ngoài hành lang.
• Sơ đồ thoát hiểm của tầng mình đang ở.
• Kỹ năng sử dụng mặt nạ phòng độc (nếu trang bị sẵn trong căn hộ).

14. Quy trình thoát nạn chuẩn chung cư khi có cháy

Khi nghe chuông báo cháy hoặc phát hiện lửa:

1. Tuyệt đối không dùng thang máy. Chỉ dùng cầu thang bộ, cửa luôn đóng nhưng không được khóa.
2. Kiểm tra tay nắm cửa: Nếu cửa nóng, tuyệt đối không mở. Hãy ở lại trong phòng, dùng khăn ướt chặn khe cửa và ra ban công ra hiệu cứu hộ.
3. Hạ thấp trọng tâm: Bò sát mặt đất để tránh khói độc và hơi nóng.
4. Gọi 114 và thông báo chính xác số phòng, số tầng bạn đang bị kẹt.

An toàn tại chung cư không chỉ dừng lại ở hệ thống kỹ thuật hiện đại mà phải bắt đầu từ ý thức của mỗi cư dân. Việc nắm vững kỹ năng và tham gia đầy đủ các buổi diễn tập PCCC định kỳ là cách thiết thực nhất để bạn bảo vệ chính mình, gia đình và những người hàng xóm xung quanh.

Tại các dự án do IPS quản lý, chúng tôi đặt an toàn của cư dân lên hàng đầu. Không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra định kỳ hệ thống thiết bị, IPS cam kết duy trì phối hợp chặt chẽ với lực lượng Cảnh sát PCCC cùng đội PCCC cơ sở để tổ chức các buổi diễn tập quy mô hằng năm, hằng tháng. Đây là nỗ lực không ngừng nghỉ của chúng tôi nhằm xây dựng một cộng đồng cư dân không chỉ sống tiện nghi mà còn luôn được bảo vệ trong một môi trường an toàn, chuẩn mực